My Favourite Shoes

Op tweede kerstdag was ik met mijn gezin een dagje in Antwerpen. In een erg leuke vintage winkel viel m’n oog op een paar prachtige zwart suède pumps met een verlengde hiel en rondom doorgestikt met vijf gouden rijen stiksel.

Bally's maat 36,5 Privé collectie van Inge Specht

Beeldschoon en ze zaten als gegoten! Nou ja dat is niet helemaal waar want ze waren eigenlijk een beetje te groot. Ach, dacht ik, met een zooltje komt dat wel goed. Thuis gekomen kon ik niet wachten om mijn prachtige pumps nog eens aan te trekken. En wat denk je? Ik kreeg m’n tenen er ternauwernood in! Ik snapte er helemaal niks van. Op de zool staat de (Amerikaanse) schoenmaat 6,5, wat overeen zou moeten komen met een Europese maat 38. Niet dus, want zoals gezegd heb ik maat 37 en de schoenen zijn echt aan de krappe kant.

Franse maten in mm

Tsja, schoenmaten…. Hoe komt het nu eigenlijk dat er zoveel verschillende aanduidingen voor schoenmaten zijn? In tegenstelling tot wat je wellicht zou verwachten, komen schoenmaten niet overeen met de lengte van de voet. In de schoenindustrie worden maar liefst vijf verschillende maatsoorten gehanteerd! Het meest gebruikt zijn de Franse en Engelse maten. De Franse maten schijnen te zijn gebaseerd op de voet van Karel de Grote, die 325 mm lang geweest zou zijn. Om het eenvoudiger (?) te maken, heeft men dat afgerond op 330 mm en gedeeld door 50, oftewel 6,6 mm. Het verschil tussen bijvoorbeeld maat 26 en 27 is dus ook 6,6 mm. Volg je ‘m nog?

Schoen van de Reus van Rotterdam Rigardus Rijnhout maat 62 ©schoenenmuseum.nl

Engelse gerstekorrels

De Engelse maten zijn min of meer te danken aan koning Edward II. Hij liet in 1324 per edict vastleggen dat een inch gelijk is aan drie in de lengte achter elkaar geplaatste gerstekorrels. Schoenmakers uit die tijd ontdekten dat de langste voet waar ze normaal gesproken mee te maken kregen 39 gerstekorrels lang waren oftewel 13 inch. De grootste schoenmaat werd daarom ook maat 13. Tussen twee maten zit een verschil van één gerstekorrel, of als je die net niet bij de hand hebt, 1/3 inch.

Verschillende Amerikaanse maten

Beth Levine ca 1955, vintage maat 9 ©schoenenmuseum.nl

Waar Amerikaanse maten op gebaseerd zijn, is mij niet duidelijk. Ze wijken af van de Engelse maten maar maken daarnaast ook nog eens onderscheid tussen dames- en herenmaten. Als klap op de vuurpijl zijn de hedendaagse Amerikaanse maten geheel anders dan pak m beet vijftig jaar geleden. Zo kocht ik vorig jaar op E-bay een paar vintage muiltjes van Beth Levine, maat 9 volgens de verkoper. Zelf heb ik de Amerikaanse maat 6 dus verwachtte ik een fikse maat 40. Niets bleek minder waar. Het is een schoentje met een zoollengte van een kleine 21 cm. Daarbij zijn zelfs mijn voeten van 32,5 cm kolossaal!

Inge Specht heeft waarschijnlijk op haar werkplek meer schoenen staan dan wie dan ook in Nederland. Dat is niet zo vreemd als het lijkt want zij is conservator van o.a. de schoenenverzameling van het Nederlands Leder en Schoenenmuseum in Waalwijk.