My Favourite Shoes

Grappig zoals het vernuft van alledaagse dingen eenvoudigweg aan ons voorbij gaat. We vragen ons wel regelmatig hardop af hoe we het toch ooit zonder mobiele telefoons en internet hebben kunnen doen, maar hoe onthand zijn we zonder bijvoorbeeld bestek, toiletpapier of deurknoppen?

Sluitingen

damesbandschoen zonder gesp 1770-1790 ©schoenenmuseum.nl

brokaatschoen met gesp 1763 ©schoenenmuseum.nl

Schoenen zijn ook van die dingen waar we niet zonder kunnen, en dan niet alleen omdat ze je outfit maken of breken. Nee, schoenen beschermen je voeten tegen kou, warmte, regen, hondendrollen op het trottoir en de 100 kilo’s van de man die voor je in de bus staat net op het moment dat de chauffeur hard moet remmen. Tot zover heel logisch toch? Maar hoe vaak denk je er over na dat schoenen wel heel erg eentonig zouden worden als er geen sluitingen uitgevonden waren? Zonder gespen, ritssluitingen, knopen, veters en klittenband zouden we alleen maar de beschikking hebben over simpele instappers en laarzen met wijde schachten. Sluitingen zijn de reddingsboeien van de (schoen)mode! En wij gaan daar iedere dag letterlijk aan voorbij. Daarnaast wordt de sluiting heel vaak gebruikt als een volwaardige accessoire.

Instapper ca 1905 ©schoenenmuseum.nl

Lady orchid pump ca 1960 ©schoenenmuseum.nl

De hoogste tijd voor een ode aan De Sluiting dus!

Gespen

Deze week de gesp. De gesp is namelijk één van de eerste sluitingen die op schoenen tevens als mode accessoire werd gebruikt. Gespen raakten in de 18de eeuw in de mode. Ze werden aan twee brede banden op de wreef bevestigd. Gespen werden echte blikvangers, vaak uitgevoerd van duur edelmetaal en versierd met juwelen. Het maken van gespen was dan ook het werk van een zilversmid. Goedkopere versies werden gemaakt van koper of staal. De schoenen werden vervaardigd van brokaat of zijden damast, materiaal dat niet lang bestand was tegen het gewicht van de gespen. Wanneer schoenen versleten waren, gebruikte men de gespen gewoon opnieuw, soms wel generaties lang, hoewel de mode in gespen ook regelmatig wijzigde. Gespen werden zowel door mannen als vrouwen gedragen, door jong en oud en door rijk en minder rijk hoewel er natuurlijk wel verschil was qua kwaliteit en grandeur. Een echte heer bezat verschillende paren die voor diverse schoenen gebruikt konden worden.

Tegen 1800 raakte de gesp uit de mode om pas aan het einde van de eeuw weer voorzichtig om een hoekje te komen kijken maar dan als decoratie ornament. Met de belangstelling voor exotische diersoorten (bijvoorbeeld schildpad) en de komst van de kunststoffen was de gesp in de 20ste eeuw ook regelmatig vol in beeld, bijvoorbeeld rond 1905 en in de jaren ’60. Grappig genoeg zelden als sluiting maar als decoratie op…… instappers!

Momenteel zijn de gespen weer vooral sluiting en dus bescheiden van vorm en formaat, maar daar gaat ongetwijfeld weer een keer verandering in komen!

Inge Specht heeft waarschijnlijk op haar werkplek meer schoenen staan dan wie dan ook in Nederland. Dat is niet zo vreemd als het lijkt want zij is conservator van o.a. de schoenenverzameling van het Nederlands Leder en Schoenenmuseum in Waalwijk.