Vorige week bracht ik een ode aan de gesp, deze week is de ritssluiting aan de beurt. Ik heb wel iets met ritsen. Ze zijn stoer en een beetje wild en dat mag ik graag zien. 
In de late jaren ’70 was ik een punkertje met haar in alle kleuren van de regenboog, veiligheidsspelden in mijn oren en een halsband om m’n nek en natuurlijk een broek met veel ritssluitingen op plekken waar ze absoluut geen andere functie hadden dan decoratie en shockeren natuurlijk! Nu kijkt niemand meer op van een ritsje meer of minder.
In elkaar grijpende tandjes
Wist je trouwens dat de rits al meer dan 100 jaar geleden uitgevonden is? In 1893 door ene Whitcomb Judson om precies te zijn. Volgens de overlevering bedacht hij de rits voor de schoenen van een vriend met rugproblemen. Judsons ontwerp was echter verre van perfect en werd pas in 1913 succesvol aangepast door de Zweedse ingenieur Sundback die zeven jaar eerder in dienst genomen was door Judsons zakenpartner Walker.
Sundback verving de haakjes van Judson door de in elkaar grijpende tandjes zoals we die nu kennen. Helaas zat niemand op de nieuwe vinding te wachten. Knopen en haken waren vele malen goedkoper dan de ritssluiting. Ondanks verwoede pogingen van Walker om de rits aan de man te brengen als ‘chique moderniteit’ was er nauwelijks belangstelling. De rits was gewoon te duur.
Elsa Schiaparelli en Edward Molineux gebruikten de rits als decoratie
Na Wo I gloorde er eindelijk een beetje hoop voor de rits. Locktite verwerkte hem in tabakszakken en rubberfabrikant Goodrich in rubber laarzen. In de jaren ’30 gaf de Edward, Prince of Wales het goede voorbeeld met een ritssluiting in zijn gulp maar echt voet aan de grond kreeg de rits pas in 1937 toen Elsa Schiaparelli en Edward Molineux hem als decoratie gingen toepassen.
 Jan Jansen, Zippy 1979 ©schoenenmuseum.nl |
In 1940 werd 80% van de in Amerika vervaardigde jurken al met een rits gesloten!
Vreemd genoeg duurde het nog jaren voordat de ritssluiting veelvuldig werd toegepast in modeschoeisel. Eerst uitsluitend als sluiting in laarzen maar pas in de jaren ’70 als accessoire zoals in de Zippy van Jan Jansen. 
Afgelopen jaar gebruikte Balmain overvloedig ritssluitingen in laarzen en schoenen. Ook hier met een stoer en een tikje brutaal effect. Maar dat ritssluitingen ook op een ‘lievere’ manier gebruikt kunnen worden bewijzen het witte ballerinaatje van Wehkamp en het prachtige sieraad. Jammer dat Judson zijn triomf niet meer mee kon maken: hij overleed in 1909.
Bron: Het socialisatieproces van de rits; Een geniale noviteit waar niemand aan wou. Tracy Metz, 1995
Inge Specht heeft waarschijnlijk op haar werkplek meer schoenen staan dan wie dan ook in Nederland. Dat is niet zo vreemd als het lijkt want zij is conservator van o.a. de schoenenverzameling van het Nederlands Leder en Schoenenmuseum in Waalwijk.
TrackBack URI voor deze post
RSS feed Commentaar
I would like to have one of those! Beautiful!!!!