U bent hier: Home Spotlight Shoe stories Zwaar verhaal
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Zoeken

My Favourite Shoes

Zwaar verhaal

E-mailadres Afdrukken

Schoenenkalender

klompen 1944
Klompen mode 1944.
Er was zoveel vraag naar klompen dat er
zelfs een tekort ontstond.

Volgens mij heb ik het al eerder gezegd, maar één van de leukste aspecten van mijn baan is dat ik met zulke enorm boeiende mensen in aanraking kom. In 2005 kwam ik in contact met Leora Kahn, photo editor bij Workman Publishers (New york) en samensteller van diverse schoenenkalenders. Ze kwam naar Nederland om een kalender samen te stellen met schoenen uit de verzameling van het Schoenen Museum en we werden goede vriendinnen. Ik logeerde bij haar in NYC. Zij belt me regelmatig met de mededeling dat ze in Bosnië, Zürich, Pisa of waar dan ook in Europa zit en of ik ook morgen ook ‘even’ kan komen. Voor een Amerikaanse is Europa net zo groot als Luxemburg dus fietsend moet ik overal kunnen komen niet waar?

Beverly Feldman en Christian Louboutin

Maar soms lukt het wel degelijk om elkaar te ontmoeten, in zuid-Spanje bijvoorbeeld, waar ze me introduceerde bij Beverly Feldman. Of in Parijs waar we onze ogen uitkeken in de winkel van Louboutin. Schoenenkalenders maakt ze niet meer. Leora is namelijk enorm sociaal bewogen en heeft een stichting opgericht die de mensheid bewust probeert te maken van allerlei tragedies op het gebied van mensenrechten en tot actie probeert aan te zetten. Deze stichting, PROOF, produceert tentoonstellingen, publicaties en theater om mensen bewust te maken van schendingen van mensenrechten in de recente geschiedenis over de gehele wereld.

Rotterdam-warshoes
Schoenen in oorlogstijd - Rotterdam

PROOF:Media for Social Justice

Het eerste project dat ze opzette voor PROOF was ‘Rescuers’. Ze reisde ervoor naar Cambodja, Rwanda, Bosnië en Nederland om persoonlijke verhalen op te tekenen van mensen die hun eigen leven riskeerden om anderen te redden. Als nazaat van Joodse grootouders was het niet meer dan logisch om ook ‘reddende engelen’ ten tijde van de Holocaust te interviewen. En dat deed ze in Nederland! Mij vroeg ze als tolk te fungeren.

Girl talk

Heerlijk naïef stemde ik toe. Vond het natuurlijk fantastisch om haar weer een paar dagen te zien en verheugde me op een paar dagen bijkletsen, ‘girl talk’ en boeiende verhalen over haar reizen naar alle uithoeken van de wereld. We spraken af in de Amsterdamse Pijp, in de B&B die ze voor een paar dagen had gehuurd. Daar maakte ik kennis met cameravrouw Sonia Folkmann uit Duitsland en realiseerde ik me voor het eerst dat er toch wel iets bijzonders stond te gebeuren. We zouden twee vrouwen ontmoeten die in WOII Joden gered hebben en hun verhaal op film vastleggen!

Bizar groepje

De volgende dag gingen we op pad. Een bizarre samenstelling van nationaliteiten die in WOII geen schijn van kans gemaakt zou hebben: een Amerikaanse Jodin, een Duitse én een Nederlandse! De eerste dame waar we op bezoek gingen was Gisèle d'Ailly van Waterschoot van der Gracht. Een fragiele ‘Grande Dame’ die vijf Duits-Joodse scholieren in haar huis liet onderduiken. Een opmerkelijke vrouw maar de tweede ontmoeting maakte een onuitwisbare indruk op mij.

Truus Menger l Leora Kahn-400
Een van de vele emotionele momenten tijdens het interview
met Truus Menger (l). Leora Kahn staat in het midden.

Truus Menger-Oversteegen

Na een treinreis van meer dan een uur en een flinke wandeling belden we aan bij het huis van Truus Menger-Oversteegen. Truus zat in WOII, samen met haar zusje Freddie en Hannie Schaft, in het gewapende verzet. Een enorm heftige periode waarin ze een aantal mensen liquideerde (!) maar waarin ze ook op pad werd gestuurd om mensen naar een onderduikadres te brengen. En daar wilde Leora haar over interviewen.

Soldaat van Oranje

Natuurlijk kennen we allemaal de verhalen over deportatie en de verschrikkingen van de vernietigingskampen. De hele wereld weet van het bestaan van Anne Frank en haar onderduikverhaal. Hannie Schaft is bekend geworden als ‘het meisje met het rode haar’ en Soldaat van Oranje is een musical. Ik bedoel maar, het zijn allemaal spannende verhalen uit lang vervlogen tijden waar we ieder jaar op 4 mei even twee minuten bij stil staan. Ik net zo goed.


Maar dat veranderde op die extreem regenachtige dag in juni 2007. Want het verhaal van Truus over haar poging om een groep Joodse kinderen via de Biesbosch naar hun onderduikadressen te brengen was akelig echt gebeurd. En ze vertelde het ook niet alsof het een spannend verhaal was. Hoe kon ze ook want haar poging mislukte jammerlijk.
Van het hele groepje kinderen overleefde er maar eentje het mitrailleurvuur van de bezetters die in de Biesbosch patrouilleerden. Zeventien was ze en het enige kindje dat ze kon redden was slechts twee jaar oud. Na al die jaren vertelde ze haar verhaal alsof het gisteren plaats vond. Niks heldin, niks rescuer. Een breekbaar uitziende vrouw, die nog iedere dag dacht aan die kindertjes die ze juist NIET had kunnen redden. Ze had gefaald.

Oorlogsschoen 1940-45 3
Oorlogsschoen 1940-45 1Oorlogsschoenen 1940-45 © Schoenenmuseum.nl
Oorlogsschoen 1940-45 4 Oorlogsschoen 1940-45 2

Ver-van-mijn-bed-show

Truus kwam bij het verzet toen ze slechts 16 jaar oud was, haar zusje Freddie was net 14. Ongeveer de leeftijd die mijn kinderen nu hebben. Twee heerlijk zorgeloze pubers voor wie honger, oorlog en ellende de Ver-van-mijn-bed-show is.
Onvoorstelbaar dat Truus en Freddie zich destijds bezig hielden met het plannen van aanslagen en niet, zoals veel leeftijdsgenoten, met allerlei uiterlijkheden. Want ook toen waren er mensen die er alles aandeden om maar zo goed mogelijk voor de dag te komen. En schaarste maakt inventief zoals bijgaande foto’s illustreren. Maar kijk vooral ook even naar de foto’s op de website van PROOF want die vertellen een heel ander verhaal. Een verhaal dat absoluut verteld moet blijven worden!

eamez ingeInge Specht is conservator van o.a. de schoenenverzameling van het Nederlands Leder en Schoenenmuseum in Waalwijk. Haar kennis over merken en stijlen van schoenen in het verleden en heden is groot en natuurlijk is zij zelf ook helemaal idolaat van schoenen.

 

 

foto: Robert van den Berge

 

1940 Max Factor stocking paint
Geen echte kousen meer te krijgen, dan teken je toch gewoon een naad op je benen. Max Factor stocking paint
sew-and-save-posterVan alle restjes stof kon weer 'iets' gemaakt worden!
 fashion3013n3014
Mode in de oorlogsjaren
Hits: 743
Trackback(0)
Commentaar (7)Add Comment
...
geschreven door Liza Snook, mei 25, 2012
Mooi verhaal Inge. Ben er stil van...
Mooi!
geschreven door Marcia, mei 25, 2012
je had dit al eens verteld, maar het blijft mooi dat in moeilijke tijden mensen ook aan anderen kunnen denken!
museum
geschreven door marjolijn, mei 26, 2012
hallo inge, mooi verhaal. jij vraagt om evt. suggestie voor een plek voor de tentoonstelling.
ik werd - door mijn interesse in textiel - laatst getriggerd door de expo 'elke dag een draadje', over borduren in gevangenschap. een tentoonstellig die te zien is in het verzetsmuseum amsterdam. ben er nog niet geweest, maar wellicht een museum om te benaderen met bovenstaand verhaal? liefs & fijne zomer.
Goed idee!
geschreven door Inge S., mei 26, 2012
Hey Marjolijn, das n heel goede suggestie! Daar zal ik s werk van gaan maken. Bedankt voor de tip!
mooi verhaal!
geschreven door Esther, mei 26, 2012
Wat een mooi verhaal wat gaat over redden en ook verliezen van mensenlevens en zie daar maar eens mee te dealen de rest van je leven! Ik zie het zo voor me en voel sterk mee met die vrouw.

Goed Pinksterweekend.
Zullen we binnenkort nog een bakkie doen?

liefs,...Esther
Geweldig
geschreven door Jo Junggeburth, mei 27, 2012
Fantastisch verhaal, al is het meer dan eens geschreven het kan niet vaak genoeg herhaald worden. Zeker in deze ego tijd kan het ogen doen openen iets voor een ander te doen of te kunnen betekenen. Andere tijd andere problemen maar dezelfde onzekerheden en eenzaamheid. Mooie illustraties ook. Complimenten.
...
geschreven door Rachel, mei 27, 2012
Inge dank je wel voor deze mooie colum. Even heel iets anders, en dan toch nog met schoen-elementen erin. Kreeg kippevel bij het lezen van het verhaal van Truus. En werd me weer even heel erg bewust van mijn zorgeloze jeugd zonder oorlog en armoede. Maar gelukkig wel met ouders die mijn zus en mij altijd lieten meelopen met de dodenherdenking op 4 mei. Onder meer om die groep joodse kinderen te herdenken, die Truus niet redden kon.
Inge heel goed weekend! Rach.

Schrijf commentaar
kleiner | groter

security code
Schrijf de volgende tekens


busy
 

Tip

ontwerp-anka-treurnietLeerproces 3 - Industrial Footwear Design

07.05 t/m 23.06 2013

Nederlands Leder en Schoenen Museum