My Favourite Shoes

Het bericht dat Jimmy Choo gaat samenwerken met Uggs houdt me al de hele dag bezig.

Portret van Giovanni Arnolfini en zijn vrouw door Jan van Eyck 1434. Zie de trippen links voor op de vloer.

”Hoe gek kan het worden?” denk ik dan. Waarschijnlijk héél gek. Maar misschien juist wel geniaal.

Koning Albrecht van Zweden en zijn vader Graaf Albrecht II van Mecklenburg, 1378

Toch lijkt het er steeds meer op dat de grote merken van gekkigheid niet meer weten waarmee ze nu weer de aandacht van de pers èn de klanten kunnen trekken.
Geen wonder ook, met de snelheid waarin de modetrends elkaar tegenwoordig afwisselen.
Ik maak me sterk dat er best wel eens momenten zijn waarop ontwerpers zich achter hun oren krabben en mijmeren over de ‘Goeie Ouwe Tijd’ waarin trends langer dan één kwartaal meegingen.

Bijna driehonderd jaar in de mode

In vroeger eeuwen gingen modes jaren, soms wel decennia lang mee. In een enkel geval zelfs bijna 300 jaar! De middeleeuwse puntschoen, beter bekend als snavelschoen of poulaine, raakte aan het begin van de 13de eeuw in de mode en bleef dat tot ca. 1480. In de tussenliggende jaren veranderde er nauwelijks iets aan het model behalve dat de punten wisselden in lengte. Met name in de tweede helft van de 14de eeuw werden de punten extreem lang. Volgens overleveringen soms zelfs zo lang, dat de punt van de schoen met een kettinkje aan het been opgehouden zou zijn. Voor dit verhaal is echter nooit wetenschappelijk bewijs geleverd, noch zijn er afbeeldingen van bekend.

Kristoffer van Bavaria, Koning van Zweden ca 1445

Hoe hoger de stand, hoe langer de punt

Er waren strenge voorschriften ten aanzien van de lengte van de poulaines. Hoe hoger de rang of de stand van de drager, hoe langer de punt mocht zijn. In het Bally Schuhmuseum in Zwitserland bevindt zich een schoen met een punt van maar liefst 15 cm. De poulaines in de collectie van het Nederlands Leder en Schoenen Museum hebben meer bescheidener afmetingen.

Poulaines werden vervaardigd van soepel leer of textiel. De punten werden opgevuld met bijvoorbeeld stro. Om het lopen buitenshuis mogelijk te maken, gebruikte men houten trippen (zie mijn blog over overschoenen).

Vanwege hun obscene vorm werd het dragen van snavelschoenen om de haverklap door de heersende machten verboden. Het mocht niet baten: de snavelschoen bleef immens populair tot aan de Renaissance.
Zo’n modekraker gaat die Jimmy Choo Ugg vast en zeker niet worden!

Inge Specht heeft waarschijnlijk op haar werkplek meer schoenen staan dan wie dan ook in Nederland. Dat is niet zo vreemd als het lijkt want zij is conservator van o.a. de schoenenverzameling van het Nederlands Leder en Schoenenmuseum in Waalwijk.

©schoenenmuseum.nl Laat middeleeuwse poulaine uit het Nederlands Leder en Schoenen Museum

Snavelschoen Bally Museum, Zwitserland